In dit blad stond eerder een korte impressie van Hari Baba (John Armitage), de grondlegger van Shamballa Multi Dimensional Healing. Daarbij werd een groter artikel aangekondigd, maar het bleef stil. Het lukte niet. We waren blijkbaar een verkeerde weg ingeslagen en raakten vast in de modder. Hoe we uit deze impasse kwamen, vertelt deze column.

Op de dag dat de redactie en ik tot deze vorm besloten, zag ik op het nieuws dat Karel Appel overleden was. Men liet een korte impressie zien van deze 'meester-schilder': een nog jonge Karel, op de voor hem zo kenmerkend ruige manier aan het werk in zijn atelier. Met daarbij een zinsnede uit een interview, waarin je hem hoort zeggen: "Het gebeurt gewoon. Het gaat vanzelf als ik er niet bij ben. Als ik er niet ben, dan ben ik er dus eigenlijk helemaal."
'Goh', dacht ik, 'die wist wat mediteren is!'
Hij was geen man van veel woorden. "Een goed schilderij ontroert", zei hij. "Dan hou je vanzelf je bek". Tegen een journalist, die hem groot meesterschap toedichtte en daarom alles over zijn werk wilde weten, zei hij dan ook: "Ach, ik rotzooi maar zo'n beetje aan." Hij had duidelijk geen zin om er woorden aan vuil te maken. Of waren die woorden er gewoon niet?

Toch raak je over meesterschap niet snel uitgepraat. Ik mailde er vorige week nog over met een goede vriendin. Als je persoonlijk in een impasse zit, heeft het natuurlijk weinig zin om de ander, de wereld of God de schuld te geven. Meesterschap wil ook zeggen, dat je in zo´n situatie goed bij jezelf te rade gaat.
We zeiden eerst: "Maar dan moet ik wel eerst helemaal weten wie ik zelf ben, want alleen als ik weet wie ik zelf ben, ben ik in staat om de juiste keuze te maken, die overeenkomt met mijn diepste en meest wezenlijke ik." Dat klinkt als: 'Verboden fouten te maken'. 
Toen zeiden we: "Ik leer mijzelf natuurlijk alleen kennen in de omgang met mijzelf, zoals ik ook een ander alleen maar leer kennen in de omgang met die ander. Dat betekent elk moment maar doen, wat hier en nu het beste lijkt en dan maar zien wat het effect is. Daaraan kan ik misschien zien of het een keuze was die bij mij past. En zo leer ik mijzelf dan weer een beetje meer kennen." Dat lijkt meer op het 'gepruts' van Karel Appel. 

Het deed me denken aan Godfried Bomans, een tijdgenoot van Appel, die eens in een sketch met Wim Sonneveld de maestro speelde. Wim vroeg hem: "Wat denkt u nu zelf van uw muziek?", waarop Bomans zijn handen met de vingertoppen tegen elkaar plaatste en zei: "Kijk, in de eerste plaats denken wij kunstenaars weinig. Het borrelt als een soort moerasgas in onszelf omhoog. Dus als u een beroep doet op mijn intelligentie, dan graaft u in een beerput." Met denken kom je ook al niet veel verder...

Onlangs verzorgde ik in België een kennismakingsavond rond Shamballa. Op zo'n bijeenkomst willen mensen graag horen wat Shamballa is. Daar komen ze voor. Maar hoe breng je iets onder woorden wat eigenlijk alleen maar in stilte te ervaren valt? Wat zo ontroert, "dat je vanzelf je bek houdt"?
Op zo'n moment vertel ik verhalen. Shamballa verhalen.
Na deze avond realiseerde ik me hoe belangrijk die verhalen rond Shamballa eigenlijk zijn. En hoe die verhalen in wezen de essentie van Shamballa vertellen, die zich niet op een andere manier onder woorden laat brengen.

Later begreep ik, hoe me hiermee de oplossing voor het gestrande artikel in de schoot geworpen werd. Het kwam op een moment en een manier, die ik het minst verwachtte. We moesten eerst een verkeerde weg inslaan, vastlopen en het even niet meer weten. Dan niet gaan denken, maar ingevingen vanzelf laten opborrelen. Aanwijzingen zien in 'toevallige' gebeurtenissen. In het vertrouwen dat de oplossing er is, als de tijd daar is.
Dat lijkt gepruts. Het is meesterschap.

En zo is het gekomen, dat je hier vanaf nu maandelijks een column kan lezen rond een Shamballa Verhaal...

Je zou eigenlijk "Shamballa Multi Dimensional Healing" moeten zeggen, maar in de praktijk hebben we het meestal over "Shamballa". Toch is juist dat aspect van Multi Dimensionalteit heel wezenlijk...

Deze zomer studeerde mijn dochter af als drama- en scenarioschrijster. Haar scriptie en haar filmscenario gingen beiden over hetzelfde onderwerp: de film waarin meerdere werkelijkheden samenkomen. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk The Matrix en The Sixth Sense, maar ze behandelt er meer. Ze toont aan dat het sinds 1990 steeds vaker voorkomt dat in films met meerdere werkelijkheden wordt gespeeld. Maar het fenomeen is geen op zichzelf staand gegeven van de film alléén. Er is zelfs een term voor, de differentiefilosofie, die het denken ziet als een netwerkstructuur met meerdere ingangen, meerdere niveaus, dus 'multi-dimensionaal'. Daardoor wordt ook het denken veelvormiger, en tegengesteld aan de strakke structuur, die maar één waarheid kent.

Deze éénvormige waarheden kennen we ook als kerkelijke dogma's, de 'vastomlijnde, aan geen discussie meer onderhevige leerstellingen', zoals het woordenboek zegt. Toch kwamen ook en juist dogma's deze zomer weer ter discussie. Allereerst door de aandacht die de film The Da Vinci Code vraagt voor de stelling dat Jezus en Maria Magdalena partners en geliefden waren, maar in wezen nog sterker door de inhoud van het Judas Evangelie, dat ook in deze maanden gepubliceerd werd. Volgens de theoloog Hans van Oort, die het Judas Evangelie mede vertaalde, kan het oorspronkelijke woord, dat wij in de Nederlandse versie als 'verraad' kennen, beter door 'overleveren' vertaald worden. Het evangelie vertelt hoe Jezus en Judas de laatste dagen voor zijn overlevering veel met elkaar spraken. "Het beeld dat naar voren komt, is dat Jezus zelf aan Judas heeft gevraagd om hem over te leveren om de bevrijding van zijn innerlijke mens uit het aardse lichaam mogelijk te maken", aldus van Oort. Dat dit ook inderdaad de bedoeling was, kan je gewoon in de Bijbel lezen: de verschijningen van Jezus aan de discipelen terwijl de deur dicht was, en natuurlijk het verhaal van de Emmaüsgangers, aan wie hij 'uit het niets' verscheen. Als de kruisiging een bevrijding van zijn innerlijke mens was, staat het dogma dat 'Jezus voor onze zonden stierf' ook weer ter discussie...

Het zijn nog maar een paar voorbeelden, maar daaruit blijkt al wel, dat we als mensheid bezig zijn de overstap te maken van de éénvormigheid van 'er is maar één waarheid en de rest is dus fout', naar een bewustzijn dat erkent dat er meerdere werkelijkheden naast elkaar bestaan. Bij Shamballa noemen we dit 'uitbreiding van ons bewustzijn'. Het gaat daarbij niet om een intellectuele aanname, een theorie of filosofisch stelsel. Het gaat om de ervaring zelf. Een ervaring, die zonder meer je leven verandert en waardoor je inziet dat we gezamenlijk in de illusie van éénvormigheid hebben geleefd.

Het inzicht dat het éénvormige denken een illusie is, is het begin van een hele nieuwe reis. Je kunt je al snel niet meer voorstellen dat er ooit een tijd is geweest dat je vanuit éénvormigheid naar de wereld hebt gekeken. De enige zekerheid die er nog is, is dat alles steeds verandert.
De ervaring van de multi-dimensionele werkelijkheid betekent een enorme sprong vooruit voor je bewustzijn. Het laat je een glimp zien van de mogelijkheden die de hele mensheid in petto heeft: een grote belofte voor de toekomst, want alle strijd, conflict en meningsverschil is uiteindelijk terug te voeren op de illusie van éénvormigheid: het 'wie heeft er gelijk?'
Uiteindelijk kan je het éénvormige denken niet anders meer zien dan als één grote ontkenning van het wezenlijke zijn. En je realiseert je, dat deze ontkenning misschien wel de grootste illusie van allemaal is geweest...

We komen er nog wel op terug, want over Multi Dimensionaliteit kan ik uren vertellen en filosoferen. John Armitage, de grondlegger van Shamballa, doet het anders. Op een reis door Egypte realiseerde hij zich dat in het Engels 'de Nijl' hetzelfde klinkt als 'ontkenning'. Weer terug liet hij bumperstickers maken, die tijdens de eerstvolgende workshop gretig aftrek vonden.
Uiteindelijk hield hij er maar één over. Die stond de rest van de workshop rechtop vóór hem, geleund tegen een kristal: "DENIAL IS A LONG RIVER IN EGYPT".

Tijdens een workshop vertelde één van de deelnemers haar droom. Na het uitstappen van de trein, merkte dat ze een tas met twee flessen champagne in de coupé had laten staan. In haar droom realiseerde ze zich dat ze haar champagne wel kon vergeten. Vroeger was er misschien een kleine kans geweest dat iemand zo'n tas bij 'Gevonden Voorwerpen' zou afgeven. Maar tegenwoordig zou men zich eerder zorgen maken om dat verdachte, onbeheerde pakketje in de wagon...

Terreur en terreurdreiging zijn aan de orde van de dag, en we gaan er nu dus al over dromen. Zo diep zit de angst al. Want dat is wat het woord terreur oorspronkelijk betekent: angst en schrik.
Ik kan me soms verbazen over hoe mensen in de angst blijven hangen. Als ik dat benoem, zeggen ze: "Maar wat wil je dan? Je hebt toch geen keus?".
Ja, je hebt wel een keus. Er is altijd een keus, altijd een oplossing, ook al zie je die niet direct. Het leven zelf, in al haar aspecten, is daar het beste bewijs voor.
De situatie die je bang maakt, is in feite een probleem, meer niet. Je kunt een probleem nooit oplossen op het vlak waar het is ontstaan. Dat is de essentie van een probleem: het dwingt ons er anders naar te kijken, onze grenzen te verleggen en de uitdaging te zien. Het gaat dus over onszelf.
Angst zorgt ervoor dat we dat vergeten. Als we bang zijn, kijken we alleen nog naar onze omgeving, naar wat de angst veroorzaakt. Angst is een automatische reactie van je lijf, die gericht is op vechten of vluchten en je er zo van afhoudt om zelf creatief te worden. Zolang we dat niet doorhebben, verandert er niets.

Roy Martina omschreef angst eens als: Aangeleerde Negatieve Geloofsovertuigingen die Systematisch worden Toegepast. We hebben allemaal ons leven lang hier ongewild en onbewust aan gebouwd. Hoe doorbreek je dat? Mij overkwam het, nu alweer vele jaren geleden. Ik zat toen ook in een trein, op terugreis na mijn eerste Shamballa workshop bij Hari Baba, de grondlegger van Shamballa. Hoewel ik wakker was, leek alles om mij heen een droom. Alles was anders, de omgeving, de wereld, ik... In een flits realiseerde ik me, dat ik niet langer bang was.
Nu ik zelf Shamballa workshops geef, hoor ik regelmatig dat iemand zich daarna als herboren voelt. Dat komt vooral doordat de angst doorbroken wordt: je krijgt je vrijheid van keuze terug. En daarmee de verantwoordelijkheid over je eigen leven. Dan kan je een andere optie kiezen. De optie om de angst recht in de ogen te kijken, de energie te laten stromen en de magie van het leven de ruimte te geven haar werk te doen.

Hoe dat kan uitpakken, vertelt het volgende verhaal:

Hari Baba reed met enkele anderen, waaronder een non in een jeep door Kongo, om daar te werken in de vluchtelingenkampen. Onderweg werden ze tot stoppen gedwongen door een tot de tanden bewapende militie van rebellen. Er is daar gebrek aan alles, en daarom roven de rebellen alles wat los en vast zit. De hoofdman van de militie stak de loop van zijn geweer door het raam naar binnen, keek rond en zijn blik bleef rusten op Hari Baba's rugzak. Daarin bevond zich het allerwaardevolste wat ze bij zich hadden: de machine om homeopathische remedies te maken. Zonder die machine zou hun missie nutteloos zijn. De hoofdman keek Hari Baba diep in de ogen en richtte het geweer. Hari Baba, niet van plan de machine af te staan, keek hem ook diep in de ogen en liet de energie stromen door te zeggen: "Shamballa ON".
Ineens gebeurde er van alles tegelijk. Verderop in de groep werden in het Frans bevelen geschreeuwd. De hoofdman trok zijn geweer terug en gaf met een gebaar te kennen dat ze door konden rijden. Commentaar van de non toen ze veilig en wel uit de buurt van de militie waren: "Well Baba, I think they are very afraid of Shamballa."

De non had al wel door dat het alles met angst te maken had, maar de essentie pakte ze nog niet. Het wordt tijd dat wij dat wel doen.

Shamballa is doorgegeven door de Ascended Master Germain. Hari Baba, de grondlegger van Shamballa, praat sinds hij een kind was dagelijks met hem. Net zo gewoon als je met een vriend of familielid praat. Hij was dan ook zeer verbaasd toen hij er later achter kwam dat de meeste mensen dat niet kunnen horen.

Het is alweer jaren geleden. Voor het begin van een workshop zaten we in een rustig hoekje wat te drinken. De eerste deelnemers kwamen binnen. Eén van hen keek met afgrijzen naar onze tafel, richtte de blik op mij en zei: "Drink jij koffie?!"
Ah, dacht ik, dat kan een interessant gesprek worden.
"Ja", zei ik. "Wil je ook een kopje?"
"Nee, natuurlijk niet."
Ik keek verbaasd - zo goed mogelijk. "Hoezo?"
"Djwahl Kuhl heeft gezegd dat je geen koffie moet drinken!"
"Oh", zei ik, "maar niet tegen mij."

Toen we onlangs tijdens een workshop over channeling spraken, herinnerde ik me het voorval. Dat je geen koffie moet drinken had de persoon in kwestie gelezen in een uitgetypte channeling van Djwahl Kuhl, bij leven een Tibetaanse Meester.
Voor veel mensen betekent het begrip 'channeling' dat er op deze manier boodschappen worden doorgegeven. Zij gaan er van uit dat er maar enkele mensen zijn die kunnen channelen, en als je zulke berichten leest, zou je dat ook gaan geloven. Het komt door de bijbelse verhalen over profeten dat channelen met woorden zoveel lading heeft gekregen. Misschien dat daardoor veel mensen ook denken dat gechannelde berichten voor iedereen bedoeld zijn. Maar is dat wel zo?

Laten we ons eerst eens afvragen wat channeling eigenlijk is.
Ooit liep ik langs het atelier van een kunstenaar. Zijn hele etalage stond vol kleine, bronzen paardjes, hoog op de poten. Ze hadden allemaal vrijwel dezelfde houding. Ik liep naar binnen en maakte een praatje met de kunstenaar. Ik vroeg hem waarom hij zoveel paardjes had gemaakt, die toch zoveel op elkaar leken?
"Ach", zei hij. "Het lukt niet zo goed. Ik probeer er eigenlijk maar één te maken. Maar dan wel zoals ik het voor mij gezien heb."
Je zou het op het eerste gezicht niet zeggen, maar dat is channeling.
Als je een goed idee krijgt, is dat channeling. Elke uitvinding ook.
Einstein kreeg de relativiteitstheorie aangereikt toen hij na een dag hard werken wegdommelde voor het haardvuur. De mensen die de naaimachine en de ritsluiting hebben uitgevonden, droomden beiden de oplossing. En iedereen die helende energie doorgeeft, channelt die energie.
In feite is channeling net zo gewoon als eten en drinken. Iedereen doet het, van nature. We noemen het alleen niet zo.

Deze voorbeelden laten zien, dat je er een zekere rust voor moet hebben om zo'n bericht aangereikt te krijgen. Als je te druk bent, lukt het niet. Dat geldt in wezen voor elke vorm van channeling.
Deze voorbeelden laten ook zien dat de ingevingen die mensen krijgen, in de allereerste plaats voor henzelf zijn. Het zijn antwoorden op vragen die ze zichzelf stellen, oplossingen voor een persoonlijk probleem, of een inzicht in levensvragen. Dat er soms een aspect inzit wat ook anderen verder helpt, is mooi meegenomen. Maar dat is niet de eerste opzet. Als je channelt, channel je in de allereerste plaats voor jezelf.

In wezen zetten we de wereld op zijn kop als we een persoonlijke richtlijn beschouwen als een leefregel voor iedereen. Dat is onzin, en nog bedillerig ook.

Djwahl Kuhl heeft iemand gewoon een goed, persoonlijk advies willen geven. En ik snap best dat hij dan zegt dat je beter geen koffie kan drinken. Djwahl Kuhl was een Tibetaan, toen hij nog leefde. En Tibetanen drinken geen koffie.

Het is december, van oudsher onze feestmaand. Het zijn de 'donkere dagen voor Kerstmis' en, geloof het of niet, deze maand staat langer in het teken van het duister dan van het (Christus)licht.

Bovendien vereren we deze maand veel meer 'heiligen' dan we ons meestal bewust zijn...

Bij een bepaalde activering, die we tijdens de Shamballa workshops doen, roepen we onder andere de God Pan aan. Toen ik me indertijd op die activering voorbereidde, vroeg ik me af wie Pan eigenlijk is. Ik ging op zoek. Tot mijn verbazing bleek Pan tijdens ons Sinterklaasfeest rond te huppelen als Zwarte Piet.

Sinterklaas is een oud, voorchristelijk feest. Het gaat oorspronkelijk niet over Sint Nicolaas, maar over Wodan die, gevolgd door zijn slaafje, op zijn paard door de lucht vliegt. De geestelijk leiders van die tijd, de druïden, vertelden verhalen over de goden. Ze leerden de mensen zo over de natuur, de fenomenen van de seizoenen, en daarmee ook over de cirkel van het leven. Al lijkt de natuur nu, in december, dood te gaan, in de lente komt het leven weer terug...
Het waren beslist geen saaie preken, nee, het was feest! De druïde verkleedde zich en zette een donker masker met hoorntjes op. Dat beeldde deze duistere tijd van het jaar uit, waarbij de hoorntjes laten zien dat het contact met het Goddelijke blijft bestaan. Zo veranderde de druïde in Pan, de boodschapper van God.
Daarom draagt het beroemde beeld van Mozes, gemaakt door Michelangelo, ook hoorntjes. Dat heeft niets met de duivel te maken; dat is pas veel later door christelijke leiders bedacht. Toch wordt Pan tot op de dag van vandaag met horens uitgebeeld en voor de duivel uitgemaakt. Zo is de boodschapper van de Goden nog steeds letterlijk en figuurlijk de Zwarte Piet.
En Sint Nicolaas, de bisschop van Myra? Hij heeft hoogstwaarschijnlijk een zwart weeskind op een slavenmarkt vrijgekocht. Die heette Piter en bleef als knecht bij de bisschop. Voor de christelijke religies vormden zij daarmee de ideale figuren om als stand-in voor het Wodan feest te dienen.

De meeste mensen weten wel dat ook Kerstmis niet van oorsprong christelijk is. Het was een voorchristelijk feest, wat in het teken stond van de terugkeer van de zon. Zo benadrukt ook dit feest de cirkelgang van het natuurlijke leven, net als bij het feest van Wodan.
Maar ook het beeld van de Moeder en het kleine kind, wat zo centraal staat tijdens ons Kerstfeest, is een echo van een voorchristelijke tijd. Want het christendom, zoals wij het kennen, is een politieke manoeuvre van de Romeinse Keizer Constantijn in 325 na Chr. Zijn rijk was zó groot geworden, dat het met zijn vele religies niet langer beheersbaar was. Daarom werd besloten een nieuwe religie te stichten waarin iedereen zich zou kunnen vinden; en dus werden er uit alle toen bestaande religies aspecten bijeengebracht. Zo komt de datum van 25 december uit een Perzische religie, en het beeld van Moeder en kind, dat wij als Maria en Jezus kennen, heeft zijn oorsprong in de Egyptische cultuur: het is Isis, met Horus op haar arm.
Als we ons het verhaal van de geboorte van Horus nog eens voor de geest halen, dan herinneren we ons dat zijn vader, Osiris, vermoord was. Zijn lichaamsdelen waren verstrooid, maar Isis bracht die weer samen. Alleen Osiris' geslachtsdeel ontbrak. Ze werd desondanks zwanger en baarde Horus. Een echte 'onbevlekte ontvangenis'.

Als we de oorspronkelijke verhalen van Pan en Horus naast elkaar zetten, beginnen we de symboliek te doorzien. Isis is de Grote Moeder, de Godin, de allesomvattende Natuur. Zij laat zien dat het leven als vanzelf weer opbloeit, ondanks dat alles nu doods lijkt (de vermoorde Osiris). Dat nieuwe leven is haar kind. En dat kind, of we het nu Horus of Jezus noemen, is net als Zwarte Piet en Pan, de boodschapper van het Goddelijke.
Daarbij laat de druïde zien dat we alleen maar het juiste 'masker' hoeven op te zetten, om zelf die boodschapper te worden.

Zo gaan we deze maand door het duister. Samen met de boodschapper van het Goddelijke, die geboren wordt uit de Godin. En die zich zo verbindt met onszelf.
Dat is inderdaad iets om te vieren!

Tijdens deze dagen, aan het einde van het oude en bij het begin van het nieuwe jaar, kijken we als vanzelf achterom. 'Hoe was dit jaar? Heb ik gedaan wat ik wilde doen? Heb ik mijn hart gevolgd?' Vervolgens kijken we vooruit, maken we plannen en misschien wel goede voornemens. Dan is het goed om even stil te staan bij de vraag waarop je dat baseert...

Al eerder vertelde ik dat Hari Baba, de grondlegger van Shamballa, zijn leven lang net zo gemakkelijk met de Ascended Masters praat als je dat met vrienden doet. Ze zijn er voor je. Maar zelfs vrienden komen wel eens met een plan dat je op het eerste gezicht niet aanstaat.

Zo kwam Germain in het begin van de jaren negentig bij Hari Baba. Hij maakte zichzelf bekend als de Atlantische grondlegger van het energiesysteem wat we tegenwoordig als Reiki kennen. Germain vond dat het tijd was voor een volgende stap.
"Ik wil een nieuw systeem van energetische heling naar de aarde brengen", zei Germain tegen Hari Baba. "En dat ga jij doen."
"Ik denk er niet over", zei Hari Baba. "Ik heb een drukke praktijk en mijn kristalworkshops lopen goed. Ik heb gewoon geen tijd. En bovendien: dat energiewerk stelt helemaal niet zoveel voor. Dus: zoek maar een ander."
Germain probeerde het nog een aantal keren, maar Hari Baba hield consequent de boot af. Als het daarbij gebleven was, zou Shamballa Multi Dimensional Healing misschien nooit zijn ontstaan.

Op een dag zat Hari Baba aan de keukentafel bij te praten met een goede vriend, die net als hij een open kanaal was voor de Ascended Masters.
"Ik heb een boodschap van Kuthumi voor je", onderbrak de vriend het gesprek. "Hij wil je iets zeggen over een nieuw systeem van heling."
"Niks daarvan", zei Hari Baba. "Ik weet er alles van. Germain zit hier achter. En nu het hemzelf niet lukt, stuurt hij Kuthumi. Vertel hem maar dat het antwoord 'nee' is."
"Wacht even", zei zijn vriend. "Het gaat er om dat je begrijpt waar het bij dit systeem wezenlijk om gaat. Het hogere doel."
Dat wilde Hari Baba toch wel horen.
Even was het stil. Zijn vriend luisterde. Toen zei hij: "Het gaat er om mensen weer te verbinden met hun I Am Presence."
Daar keek Hari Baba van op.
"OK", zei hij toen. "Ik doe het."

De essentie van Shamballa is de verbinding met je I Am Presence. Maar wat is dat?
Je kan het omschrijven als je Goddelijke Zelf. In de Bijbel wordt gezegd dat we 'geschapen zijn naar Gods beeld'. Je zou kunnen zeggen: 'een deel van het Goddelijke Zijn manifesteert zich in jou'. Dat deel is individueel, uniek en bestaat uit jouw wezenlijke aandeel in het grote geheel.
Dus: als je plannen maakt, heeft het meer zin je door je I Am Presence te laten inspireren dan te luisteren naar wat je ego je influistert.
Maar hoe maak je contact met je I Am Presence?

Het is eerder andersom. Je I Am Presence maakt contact met jou. Door toevalligheden. Of op een moment dat je blik als het ware verschuift, en je de wereld ineens anders ziet.
Dat overkwam mij aan het strand. Tijdens een vliegende storm liep ik langs de vloedlijn. Ik moest regelmatig opzij springen voor de aanstormende golven, die zwaar op het strand beukten. Ineens realiseerde ik me dat ik dit als een gevecht tussen wind, zand, water en mijzelf kon blijven ervaren, maar dat ik het ook als spel kon zien. Daardoor zag ik hoe zee en land elkaar nodig hebben, elkaar bepalen. Zonder zee weet ik niet eens wat land is...
Ik liep verder en zag hoe in de schijnbare tegenstelling tussen deze uitersten iets nieuws ontstond. Een dans van de elementen. Het was de schepping in mij; er ontstond een nieuwe wereld. Ik lachte.
Pas later begreep ik dat mijn I Am Presence me daar een nieuwe kijk op de werkelijkheid gaf.

Voor het contact met je I Am Presence is niet zoveel nodig; je hoeft je alleen maar af te stemmen en bereid te zijn om te ontvangen.
Goede plannen beginnen dan ook niet met denken. Ze beginnen met stil zijn en luisteren.

Eén van de oneliners die Hari Baba, de grondlegger van Shamballa, in elke workshop regelmatig blijft herhalen, is: "Don't judge." Vaak gevolgd door een verhaal waarmee hij illustreert waarom het zo belangrijk is om niet te oordelen...

Hari Baba was jaren geleden voor energiewerk in Israël, in een grensgebied, dat werd bewaakt door zwaar bewapende militairen. Om de energieën na zijn vertrek op hun plaats te houden, wilde hij enkele kristallen in de grond begraven. Ongemerkt sloop hij in de richting van de plek, die hem door de ascended masters was aangewezen. Dat bleek een diepe uitholling in de grond te zijn. Toen de militairen zich voor de lunch terugtrokken, sprong hij in het gat, en begroef razendsnel de kristallen. Hij was daar nog maar net mee klaar, toen hij boven zich het geluid hoorde van meerdere geweren, die werden ontgrendeld...
Tijdens een workshop vertelde Hari Baba dit verhaal en besloot: "Then I said to myself: Well, this is interesting. I wonder what will happen next."
Mijn mond viel open. Het eerste wat er in mij opkwam was de gedachte, hoe hij zo stom had kunnen zijn om te denken dat er tijdens de lunch niemand de wacht zou houden. Blijkbaar raadde hij mijn gedachten, want hij keek me aan en zei: "Whatever happens, never blame yourself. There are only circumstances."  

Toen ik daar later nog eens over nadacht, herinnerde ik me dat ik ooit tijdens een chique diner een glas wijn van mijn buurman omstootte. Zijn voorgerecht dreef rond in zijn bord. Ik vond mijzelf vreselijk stom, maar de anderen lachten en wimpelden het weg. Ik realiseerde me dat ik dat zelf ook gedaan zou hebben als het een ander overkomen was. Maar voor mijzelf kon ik dat niet. We oordelen onszelf het hardst.
Het is vaak zo'n gewoonte geworden om jezelf en je eigen gedrag te veroordelen, dat je het je niet eens meer bewust bent. Daardoor kan je het ook nog eens ongelofelijk lang volhouden. Natuurlijk kan je het afschuiven op conditionering, opvoeding en op de religie. Vooral de RK kerk heeft er een handje van ons schuld en zonde aan te praten. Ze hebben ons zelfs geleerd het jezelf in te prenten door op je hartchakra te kloppen, terwijl je jezelf schuldig verklaart: "Mea Culpa".
Maar door met een beschuldigende vinger naar de omstandigheden te wijzen, zeg je dat je er niets aan kan doen. Dan heb je jezelf tot slachtoffer gemaakt. Zo kom je van de regen in de drup.

Als je je best doet om niet over anderen te oordelen, maar je blijft jezelf wel steeds op je kop geven, merk je al snel dat zo'n aanpak helemaal niet werkt. Je moet bij jezelf beginnen. Dat wordt mooi gezegd in één van de songs die we vaak draaien tijdens workshops van Hari Baba. Het wordt gezongen door zijn vriend Bob Marley:
"Emancipate yourself from mental slavery. None but ourselves can free our minds. So won't you help to sing, these songs of freedom..."
Ophouden met jezelf te veroordelen lijkt misschien moeilijk, maar als je het goed aanpakt, valt het wel mee. Veel mensen proberen eerst om het niet meer te doen. Maar dat werkt niet, omdat je dan bezig bent met wat je niet wilt. Daar wordt je alleen maar krampachtig van. En het eind van het liedje is dat je jezelf veroordeelt omdat het niet is gelukt...
Jezelf veroordelen is niet meer dan een gewoonte, en gewoontes kan je afleren. Het begint er natuurlijk mee dat je je bewust wordt van dat zelfoordeel. En vervolgens herroep je dat oordeel. Hoe luchtiger en speelser je daar mee omgaat, hoe eerder de oude gewoonte slijt. Want humor werkt nog steeds bevrijdend. Ik zeg vaak: "Skip that one!" En als je zo je oordeel herroept, heeft het geen enkele consequentie.

Trap dus niet in de valkuil dat je jezelf veroordeelt omdat je nog niet opgehouden bent met jezelf of anderen te veroordelen. Niemand is er immers helemaal vrij van, ook Hari Baba niet. Als hij zichzelf er op betrapt, herroept hij het door er gauw wat anders van te maken: "That's not a judgement, that's just an observation."

In het januari nummer van Spiegelbeeld stond een uitgebreid artikel over Bijna Dood Ervaringen. Veel van deze ervaringen hebben één ding gemeen: een groot, helder licht, waarvan een bijzondere stroom liefde uitgaat. Een liefde die doorgaat, wat je ook doet. Liefde zonder voorwaarden.

Tijdens het lezen van zo'n artikel kan je de indruk krijgen dat je dit licht en deze liefde alleen kan ervaren tijdens een Bijna Dood Ervaring. Het lijkt er op dat je eerst je lichaam moet verlaten en in een andere dimensie moet zijn aangekomen om het te kunnen zien en voelen. Waarschijnlijk is er ook geen situatie waarin je het zo intens kan beleven als tijdens een Bijna Dood Ervaring, maar dat wil niet zeggen dat dat de enige manier is. Dit licht en deze liefde zijn er voor iedereen, wanneer je maar wilt.

Binnen Shamballa noemen we deze energie naar zijn oorsprong: 'Maha Atma', dat zoveel betekent als 'Grote Geest'. Je zou ook kunnen zeggen: 'het Eerste Oerprincipe', of 'Vader Moeder God'. We zeggen kortweg: 'Mahatma'.
Het heeft niet zoveel zin deze energie te beschrijven, want het zelf ervaren zegt meer dan duizend woorden. Misschien beleef je het niet als een intens licht, maar meer als energie in je handen en je lichaam. Sommigen vertellen dat ze het zien met de kleuren zilver, goud en violet. Zoals jij het ervaart, zo is het voor jou.
Omdat de Mahatma niet noodzakelijkerwijs door een ander overgedragen hoeft te worden, geef ik je hier een oefening, waarmee je deze oorspronkelijke kracht bij jezelf kan activeren.
Neem, voor je verder leest, even de tijd om voor jezelf uit te maken of je dit wilt.

Je leest nu verder, dus heb je voor jezelf besloten dat je de Mahatma bij jezelf wil activeren. Ga rustig zitten, ergens waar je het komende half uur niet gestoord kan worden. Neem de tijd om helemaal rustig te worden. Adem diep in en uit.
Richt je nu op de intentie dat je de energie uitnodigt. Spreek dan hardop deze woorden: "Mahatma, Mahatma, Mahatma."
Neem de tijd, en voel wat er gebeurt. Herhaal het nog eens: "Mahatma, Mahatma, Mahatma."
Geef de energie de tijd en de ruimte om zich door je hele lichaam te verspreiden, en, als dat goed voelt, herhaal je het nog eens: "Mahatma, Mahatma, Mahatma."
Als je het gevoel hebt dat de energie moeiteloos door je hele lichaam stroomt, stel je dan voor hoe je je met de energie vereenzelvigt, en spreek hardop: "Mahatma, Mahatma, Mahatma. Ik bèn de Mahatma."
Ook dit doe je een paar keer, tot je het gevoel hebt dat je helemaal één met de energie geworden bent. Doe het rustig aan, neem de tijd, en geef de energie en je lichaam alle ruimte. Tot slot bevestig je de activering met deze mantra: "Mahatma, Mahatma, Mahatma. Ik ben de Mahatma. Ik ben die is."
Doe ook dit een paar keer, net zo vaak als goed voelt.

Nu ga je je hand- en vingerchakra's openen voor de energie, zodat je de energie aan jezelf en anderen kan doorgeven. Hou je handen voor je borst, alsof je een flinke bal vasthoudt. Breng nu je aandacht tussen je handen en zeg weer: "Mahatma, Mahatma, Mahatma. Ik ben de Mahatma. Ik ben die is." Er ontstaat nu een bol van energie tussen je handen. Geef de energie de tijd om alle chakra's van je handen en vingertoppen helemaal te openen: ze gaan dan tintelen, of worden warm.
Breng nu je aandacht iets boven je Hartchakra. Daar bevindt zich je Thymuschakra. Dit chakra resoneert van nature met de Mahatma. Breng nu de energiebol met beide handen naar je borst. Laat de Mahatma in je Thymuschakra binnen en van hieruit door je hele lichaam stromen. Als je wil kan je je handen een tijdlang op een willekeurige plek op je lichaam leggen, zo lang als het goed voelt.

Je hoeft de energiestroom niet te beëindigen: jij bent nu verenigd met de energie. Als je later nog eens de Mahatma door je lichaam wil laten stromen, versterk je het door de hele mantra te herhalen: "Mahatma, Mahatma, Mahatma. Ik ben de Mahatma. Ik ben die is."

Geniet er van. Dit is pure liefde.

Je hoort nogal eens dat in de alternatieve zorg gezocht wordt naar de achterliggende betekenis van ziekten en gebeurtenissen. Er zijn zelfs dikke handboeken over geschreven. Daaraan moest ik denken toen ik tijdens een workshop een oud taoïstisch verhaal voorlas. Ik wil je dat verhaal niet onthouden.

Een man bezat een prachtig paard. Het was zo'n uitzonderlijk paard dat zelfs koningen de man hadden gevraagd het aan hen te verkopen - het kon niet schelen voor hoeveel. Maar hij had geweigerd.
Op een ochtend ontdekte hij dat het paard weg was. Alle dorpelingen kwamen hem hun medeleven betuigen en zeiden: "Wat een pech! Je had er een fortuin voor kunnen krijgen, want ze hebben je heel veel geboden. Jij was stijfkoppig en dom. Misschien is het wel gestolen!"
Maar de oude man lachte en zei: "Praat geen onzin! Stel gewoon vast dat het paard niet op stal staat. We zullen zien wat de toekomst brengt."
Na twee weken kwam het paard terug. Het was niet alleen, maar bracht nog een dozijn wilde paarden mee uit het woud. Het hele dorp stroomde samen en de mensen zeiden: "De oude man had gelijk! Zijn paard is terug en het heeft nog twaalf prachtige paarden meegebracht. Nu kan hij zoveel geld krijgen als hij wil."
Ze gingen naar de oude man toe en zeiden: "Het spijt ons. Wij konden niet in de toekomst kijken en weten hoe God beschikt. Maar u kunt dat wel. U ziet een glimp van de toekomst."
De oude man zei: "Kletskoek! Stel gewoon vast dat het paard terug is met nog twaalf andere paarden. Wat er morgen gebeurt, weet niemand."
De volgende dag kwam de enige zoon van de oude man te vallen toen hij probeerde een van de wilde paarden te temmen. Hij kwam ongelukkig terecht en brak beide benen. Weer kwamen de dorpelingen bijeen en zeiden tegen de oude man: "U had gelijk; je kunt het nooit weten, het blijkt een ramp geweest te zijn. Het zou beter geweest zijn als het paard niet teruggekomen was. Misschien blijft je zoon zijn hele leven kreupel!"
De oude man zei: "Loop niet zo hard van stapel. Wacht gewoon af. Je kunt nu alleen maar zeggen dat mijn zoon zijn benen heeft gebroken. Meer niet."
Een paar weken later ronselde de overheid alle jonge mannen van het dorp omdat er oorlog uitgebroken was. Alleen de zoon van de oude man bleef achter, omdat hij door zijn toestand niet geschikt was voor het leger. Weer kwamen alle inwoners van het dorp bij de oude man en zeiden: "Onze zonen zijn weg! Jij hebt tenminste je zoon nog, ook al is hij dan kreupel. Maar onze zonen komen niet meer terug, want de vijand is veel sterker. Ze zullen allemaal gedood worden. Als we oud worden, zullen we niemand hebben die voor ons zorgt. Maar jij hebt altijd je zoon nog. Wie weet geneest hij nog wel!"
De oude man schudde zijn hoofd en zei: "Op dit moment kan je alleen maar vaststellen dat jullie zonen door de regering zijn opgeroepen, en dat mijn zoon is achtergebleven. Het is veel te vroeg om conclusies te trekken."

Het is natuurlijk heel normaal en menselijk dat je emoties hoog oplopen bij ongeluk en ziekte. Maar als je daar conclusies aan verbindt en direct naar verborgen betekenissen zoekt, zoals in de alternatieve zorg nu al vaak voorkomt, vel je een oordeel. Daarmee stap je uit de stroom van de gebeurtenissen. Je doet niet meer mee. Want een oordeel legt de situatie vast: zo is het. De enige reden om dat te doen is, dat je angstig naar houvast zoekt - of je je dat nu bewust bent of niet.
Door geen betekenis te zoeken, geen conclusie te trekken, geen oordeel te vellen, ga je mee in de stroom van het leven. In het vertrouwen dat, als er een betekenis is, het leven je dat op het juiste moment aanreikt.
Dus, ook als je emotioneel reageert: stel alleen het feit vast. Accepteer je gevoel en kijk wat er vervolgens gebeurt. Dat is meesterschap over je eigen leven: de meester lijdt nooit. Hij ziet alleen verschillende omstandigheden.

Vorige maand schreef ik: "Door geen betekenis te zoeken, geen conclusie te trekken, geen oordeel te vellen, ga je mee in de stroom van het leven. In het vertrouwen dat, als er een betekenis is, het leven je dat op het juiste moment aanreikt." Dat gebeurt dan onverwacht; als iets wat we 'toeval' noemen.

"Ik zou dit werk misschien nooit gedaan hebben als ik er niet door het leven zelf naar toe geschopt was", zeg ik wel eens. Zo'n vijftien jaar geleden werkte ik als groepstherapeut in de psychiatrie. Ik had wel eens gehoord over alternatieve methoden, kosmische energie en bewustzijnsontwikkeling. Maar als ik me daar in verdiepte, kwam het mij allemaal toch erg vaag, onsamenhangend en nogal wollig over. Ik moest er eigenlijk niets van hebben; ik hield me liever aan wat ik in de psychiatrie leerde. Maar toch: hoe meer ik daar over te weten kwam, hoe ongerijmder mij bepaalde ideeën voorkwamen. Het zette me aan om ook minder voor de hand liggende boeken te lezen. Uiteindelijk ontdekte ik de Zwitserse psychiater Jung, en zijn werk intrigeerde me. Vooral wat hij 'synchroniciteit' noemde, vond ik interessant: toevallige gebeurtenissen, die een enorme betekenis hebben voor degene die het overkomt.
Tot zover was het niet meer dan intrigerende theorie. Ik kon niet vermoeden dat ik aan de vooravond stond van gebeurtenissen die zo'n grote impact op me zouden hebben, dat mijn leven totaal veranderde.

Steeds vaker zag ik informatie over energiewerk en behandelingen door handen op te leggen. "Reiki" leek wel een toverwoord, wat me op onverklaarbare manier achtervolgde. Maar de folders die ik er over las vond ik nog steeds vreemd en weinig concreet. Toch kwam ik het zo vaak tegen dat ik onwillekeurig aan de synchroniciteit van Jung moest denken. Op een late avond hoorde ik via de autoradio een uitzending en weer ging het over het behandelen met kosmische energie. Ik schoot in de lach: dit was wel heel erg toevallig. Meer als spel dan dat ik er zelf in geloofde, daagde ik het toeval uit. En ik vergat het weer toen ik, thuisgekomen, de radio uitdeed.
Een paar dagen later liep ik de boekhandel in. De psychologische en esoterische boeken stonden gebroederlijk in een afzonderlijke hoek, waar een smal pad naar toe leidde, tussen de tafels met nieuw uitgekomen boeken door. Daarbij stond ook een boekenmolen, met kleine boekjes over alternatieve methoden. Terwijl ik naar de hoek toeliep wilde een man er juist uit. We weken uit om elkaar te laten passeren, en daarbij raakte de man de boekenmolen. Deze draaide een halve slag en er viel een boekje uit. Als vanzelf ving ik het boekje op en ik wilde het terugzetten. Toen zag ik de titel: "Reiki". Ik stond perplex en realiseerde me: nu is het me op de meest letterlijke manier 'toegevallen'.

Dat onverwachte, ongerijmde en vaak ook onbegrijpelijke 'toeval' is me sindsdien nog veel vaker overkomen. Daardoor ben ik ook gaan begrijpen dat het iets heel anders is dan het toekennen van betekenissen aan gebeurtenissen, waarover ik vorige maand in deze column schreef. Als je een betekenis voor een gebeurtenis, een ziekte, of een ongeluk zoekt, wil je in wezen gerust gesteld worden. Je wilt van je angst worden verlost.
Maar 'toeval' is iets anders. Toeval is leuk, intrigerend, spannend. Het brengt je ergens naar toe, een stap dieper in het avontuur. Want er is niets zeker; je hebt geen flauw idee waar het toe leidt.

In de afgelopen jaren hebben veel mensen mij hun levensverhalen verteld. Daarbij zijn verhalen van mensen die de moed opbrachten zich te laten inspireren door schijnbaar onbegrijpelijke en ongerijmde gebeurtenissen, door dromen en plotselinge inzichten. Natuurlijk waren al die verhalen verschillend. Maar toch hadden ze een paar dingen gemeen: het waren spannende avonturen met ups en downs. Met momenten van geluk en diepe droefheid. Met kleine en grote veranderingen, soms zelfs diep ingrijpend. Allen die deze verhalen met me deelden, vertelden dat ze zich realiseerden dat ze dit nooit zelf hadden kunnen uitdenken. En dat ze pas achteraf, terugkijkend, begrepen wat de bedoeling was geweest, en hoe oneindig intelligent het scenario in wezen was.

Toeval: het scenario van het leven zelf.

Nederland heeft een nieuwe professor. Hij was even bij Pauw en Witteman, maar verder is het blijkbaar niets of niemand opgevallen, want ik heb er niets meer over gehoord. De opzet is dat deze professor de ingewikkelde resultaten van de wetenschap op een simpele manier aan ons duidelijk maakt, zodat we allemaal kunnen begrijpen hoe het werkt en hoe we daarmee ons leven kunnen verrijken.

Zijn eerste optreden was echter niet erg overtuigend. Je zag een filmpje waarin een kok op een winderig strand een maaltijd bereidt. Het ontging mij volledig waarom het zich op het strand afspeelde, en niet gewoon in een keuken, waar je je als kok je geen zorgen hoeft te maken over zand dat in het eten waait. Ineens verschijnt de kersverse professor in beeld die ons vertelt, dat het gerecht nog net zo lekker smaakt als je het recept weet. "Zo is het met de liefde ook", verduidelijkt de professor. "Liefde is net zo lekker en misschien nog wel lekkerder als je weet hoe het werkt."
Jeroen Pauw snapte niet waarom je daar een professoraat voor nodig hebt. Voor hem sprak het voor zich dat het helpt als je het recept kent. "Maar voor u is het filmpje ook niet bedoeld", verklaarde de professor. "Het is bedoeld voor mensen die denken dat liefde juist minder mooi wordt als je weet hoe het gaat." Hij legde zijn hand op zijn borst; blijkbaar bedoelde hij hoe het in ons lichaam werkt.
Ik zat inmiddels met opgetrokken wenkbrauwen het gesprek te volgen. Het kan aan mij liggen, maar als het over liefde, lekker en lichaam gaat, heb ik toch de associatie met seks. Alsof dat hetzelfde is als 'liefde'. Het is hoogstens één aspect van 'liefde', en door alleen de lichamelijke kant te benadrukken, beperkte deze nieuwbakken professor het begrip liefde tijdens de uitzending wel erg sterk. Waarom hij niet gewoon zei dat hij het alleen over seks had, is me een raadsel. Een goede gewoonte van de wetenschap is immers, om termen eerst duidelijk te definiëren, voordat je er uitspraken over doet. Weet deze professor dat niet?

Het is waar dat het niet gemakkelijk is om 'liefde' goed te omschrijven, want het is een beladen begrip. Omdat het zo veelomvattend is, en omdat het te pas en te onpas gebruikt en ook misbruikt wordt. Een goed voorbeeld van dat laatste is de tegenstelling in de term 'voorwaardelijke liefde'. Bijvoorbeeld in de uitspraak: "Ik hou van je als je de vuilnisbak buiten zet." Dat is geen liefde, dat is manipulatie. 'Voorwaardelijke liefde' bestaat niet.
Bij Shamballa spreken we meestal over 'liefde zonder voorwaarden', maar dat is dus in feite dubbelop. Liefde kent geen voorwaarden en als die er wel zijn dan is het geen liefde, maar iets anders.
Als je liefde zo omschrijft, is het iets heel bijzonders. Liefde is veel meer dan een gevoel, veel meer dan seks, het is in wezen een manier van leven. De verschillende aspecten die we de laatste maanden in deze columns de revue hebben laten passeren, zoals niet oordelen, accepteren van het toeval en vrij zijn van angst komen allemaal samen in dit ene begrip 'liefde'.
Hoe moeilijk het is om liefde op deze manier te leven, weten iedereen uit ervaring. Misschien lukt het ons zo nu en dan anderen op deze manier liefde te geven, maar lukt dat ook voor onszelf? Dat is vaak nog veel moeilijker. En als je je eens voorstelt continu zo te leven?
Toch draait ons hele leven in feite maar om één ding: dat we onszelf zover ontwikkelen dat we deze 'liefde zonder voorwaarden' voor onszelf en anderen leven. Continu. Dat is het mooiste en het belangrijkste. Maar het is ook het moeilijkste, want ieder mens moet het in zijn of haar eigen leven helemaal zelf en op eigen kracht zien waar te maken. De enig mogelijke manier is om het zelf vorm te geven; jouw vorm te geven.
Je zou dan ook kunnen zeggen dat ieder mens de liefde voor zichzelf uitvindt. Dat maakt liefde tot levenskunst. En voor levenskunst is geen recept te geven, hoe ver de wetenschap ook evalueert, en hoeveel professoren dat ook proberen uit te leggen.

In vele oude geschriften valt te lezen dat alles Eén is. Ook leraren, goeroes en profeten hebben dat altijd gezegd. Oosterse religies brengen het van oudsher als de kern van hun leer. Voor Shamballa is de Eenheid van Alles een uitgangspunt. En zelfs de westerse wetenschap zegt het. Alleen: de wetenschap heeft dat zelf nog niet door.

Wetenschappers hebben de neiging zich te beperken tot hun eigen vakgebied. Een grapjas definieerde een wetenschapper daarom ooit als een specialist, die steeds meer weet over steeds minder, tot hij alles weet over niets.
Eén van de uitgangspunten waarin wetenschappers nog steeds heilig geloven is dat nieuwe doorbraken het gevolg zijn van langdurig, zorgvuldig onderzoek. Toch ontstaan de meest verreikende nieuwe inzichten op een moment dat de wetenschapper juist niet met zijn onderzoek bezig is. Einstein kreeg zijn eerste idee over de relativiteitstheorie gewoon in de tram, toen hij zag hoe twee trams elkaar passeerden. Je kent het gevoel vast wel: je bent net ingestapt in de trein. Je kijkt naar buiten en denkt dat jouw trein al vertrekt. Maar het is de trein van het andere perron...
Het heeft te maken met de manier waarop je kijkt. Als Einstein zijn onderzoeksbril niet had afgezet, had hij zijn eerste inzicht van de relativiteitstheorie niet gekregen.

In een boek wat ik onlangs aangereikt kreeg, vertelt de antropoloog Jeremy Narby hoe hem een vergelijkbaar toeval overkwam. Hij werkte al vijf maanden aan zijn onderzoek van de sjamanistische symboliek van een groep Zuid Amerikaanse Indianen, toen hij bij vrienden een boek onder ogen kreeg, dat 'driedimensionale beelden' zou bevatten. Toch zag hij slechts ordeloze stippen; maar toen hij zijn blik op onscherp stelde, zag hij als bij toverslag een dolfijn, die in de golven sprong. Dat bracht hem op het idee dat hij misschien anders naar zijn onderzoek moest kijken.
Hij besloot buiten zijn vakgebied te kijken en liet een bevriend microbioloog afbeeldingen zien, die door deze Indianen gemaakt waren. Zijn vriend wees hem op details van de afbeeldingen, en benoemde die als aspecten van het DNA. Als je eenmaal door deze bril keek, waren de overeenkomsten te veel en te duidelijk om als 'toevallig' te negeren.
Narby concludeert: "Ik begreep dat de blik van de westerse specialist te eng was om de twéé stukken te zien die hier in elkaar pasten en sámen de puzzel oplosten. De afstand tussen moleculaire biologie en sjamanitische mythologie is gezichtsbedrog, een optische illusie, veroorzaakt door de rationele kijk die dingen bij voorbaat al scheidt."
Narby zocht op de ingeslagen weg verder, en verdiepte zich in het werk van Francis Crick, één van de ontdekkers van het DNA. Narby schrijft daarover: "Uiteindelijk is alle leven, zoals beschreven door Crick, gebaseerd op een miniatuurtaal die in vier miljard jaar nog geen letter veranderd is, terwijl het zich vermenigvuldigd heeft in een extreme verscheidenheid van soorten. De bloembladen van een roos, de hersenen van Frans Crick en de mantel van een virus bestaan alle uit eiwitten, opgebouwd uit exact dezelfde 20 aminozuren."
Je zou het DNA dan ook de grote omvormer kunnen noemen. Terwijl het zelf niet verandert, blijft het leven scheppen, in alle mogelijke vormen. "Alle levende wezens bevatten DNA, of het nu bacteriën, worteltjes of mensen zijn", schrijft Narby dan ook. "DNA verschilt als stof niet van soort tot soort; alleen de volgorde van de atomen verschilt. Daardoor is biotechnologie mogelijk. Je kunt bijvoorbeeld uit het geheel van menselijke genen en chromosomen een stukje DNA nemen, waarin de instructie is ingebouwd om insuline eiwit aan te maken. Als je dit inbrengt in het DNA van een bacterie, gaat die vervolgens de insuline aanmaken, die normaal door de menselijke alvleesklier wordt aangemaakt. Door haar bestaan alleen al bewijst de biotechnologie de fundamentele eenheid van het leven".

We maakten een fietstocht. Onderweg stopten we op een mooie plek onder de bomen. We aten onze lunch. Narby's woorden dwarrelden door mijn geest. Ik droomde wat weg, en ik zag en voelde het leven om ons heen. In de boom, haar bladeren, in de mieren op de grond, in het brood, in mijn lichaam. De eenheid van alles.
Het is inderdaad maar net hoe je kijkt.

Citaten uit: De Kosmische Slang, Jeremy Narby, 2006.

Deze zomer trokken we langs verschillende krachtplaatsen door Ierland en Zuid Engeland. Zo kwamen we ook bij Glastonbury.

Als je door het laaggelegen, vlakke land van Somerset rijdt, komt er een moment dat ineens de Glastonbury Tor in zicht komt. Majestueus verheft zich de grote, gelaagde heuvel in het omringende landschap, dat daardoor nog dieper lijkt weg te zinken. Je kunt je gemakkelijk voorstellen dat de Tor ooit een eiland was, omspoeld door het water van de toen diep het land instromende Bridgewater Bay. Was Glastonbury wellicht het mysterieuze Avalon?
Het stadje leunt tegen de rug van de heuvel. Je vindt er vele kraampjes en een keur aan winkels die alles aanbieden wat New Age uit alle windstreken bijeen gebracht heeft. Het is er goed toeven, maar uiteindelijk komt iedereen toch voor de Tor.
Als je er naar toe wandelt, valt de gelaagdheid nog meer op. Alsof er grote, ronde platen van steeds kleinere doorsnee op elkaar gestapeld zijn. Je vraagt je even af of de Tor dan toch misschien kunstmatig is, maar al snel kom je aan de weet dat het diverse aardlagen zijn, die verschillen in hardheid. En erosie doet de rest.
Het meest in het oog springend is de eenzame toren, boven op de groene heuvel, als enig overblijfsel van de kerk die hier ooit stond. Nu waait de wind er huilend onderdoor.
Natuurlijk klimt iedereen omhoog vanwege het fantastische uitzicht, maar de meeste mensen komen vooral omdat dit een bijzondere krachtplaats is, met de energie van Aartsengel Michaël.
Ik zat op een bank onder de toren om me te verbinden met de energie, toen er een groepje jonge mannen aankwam, die zich onder de toren lieten opnemen door de wind. Ze spreidden hun armen en benen, als in een dans. Het ging duidelijk niet om de wind, al gaf die zeker een extra dimensie aan het geheel. Het was een rituele dans met de energieën. Ze genoten er zichtbaar van, en het was ook een mooi gezicht. Maar onder invloed van de energie zakten mijn ogen langzaam dicht. Ik nam de energie in me op, en liet het doorstromen naar elk deel van mijn lichaam en bewustzijn.
Na enige tijd opende ik mij ogen weer. Ik was het groepje helemaal vergeten. Nog steeds dansten zij samen, in een spontaan ritueel. Ik realiseerde me ineens dat we ons allemaal met de energie hadden verbonden, maar op heel verschillende manieren.

Het is ontegenzeggelijk waar dat een rituele dans er mooi uitziet. Het is prachtig en doet denken aan de manieren waarop oude volken en onze voorouders omgingen met de krachten van de natuur en de kosmos. Aan die rituelen zijn we gewend en ze werken ook goed, juist omdat het oeroude manieren zijn.
Maar het is goed je te realiseren dat zo’n ritueel niet meer echt noodzakelijk is. Dat het ook anders kan, dat je nu de keuze hebt. Je kan er ook voor kiezen om je in alle rust en stilte open te stellen voor de energie, toe te staan dat de energie door je heen stroomt en je schoont van alles wat niet langer jouw hoogste goed dient. Zelfs om de energie bij jezelf te ankeren, is de intentie daartoe al voldoende.
Soms is dat voor je lichaam beter. In rust, stilte en overgave ben je ontspannen, laten je spieren los. Daardoor is er minder weerstand, en stroomt de energie gemakkelijker. Zeker nu de frequentie van de kosmische energieën steeds hoger wordt, kan het beter zijn om niet langer door middel van rituelen met de energie te ‘werken’, maar het in alle stilte en rust te ‘downloaden’.
Dat heeft in bepaalde situaties ook nog een praktisch voordeel. In sommige landen, zoals Frankrijk, kan je tegenwoordig worden opgepakt als je in het openbaar een energetisch ritueel uitvoert. Men verdenkt je dan van sektevorming. Daar komt het dus beter uit om de energie in stilte haar werk laten doen. Lekker rustig onderuit, zittend of liggend in het gras, je ogen gesloten...
En mocht er dan toch nog een agent vragen wat je daar doet, dan zeg je: “Ik geniet van de natuur”. Of, nog mooier: “Ik word één met de natuur.”
Dat is trouwens nog waar ook.

Als iemand vraagt naar de kern van Shamballa, krijgt hij meestal als antwoord: “Shamballa is Liefde en Vrijheid.”

In oktober 2007 stopt de erkenning van Shamballa workshops zoals die al tien jaar gegeven worden. Voor sommigen is dat volkomen onbegrijpelijk: “Hoe kan dit? Shamballa is toch vrijheid?”

Het is ruim een jaar geleden dat de Shamballa organisatie vorm kreeg. Daarvoor had een nieuwe methode van lesgeven het licht gezien: Shamballa Basic. Sneller, eenvoudiger en effectiever dan de cursussen in vier graden, waarmee Shamballa ooit is gestart. Ook waren er de laatste jaren cursussen ontstaan, die weliswaar Shamballa worden genoemd, maar het in feite niet zijn. Activeringen met kosmische energieën kosten tijd en aandacht. Je moet grondig te werk gaan. Het heeft veel weg van je huis opnieuw inrichten. Dan begin je met eerst alles wat je niet langer nodig hebt op te ruimen. Dat ‘opruimwerk’ is een essentieel onderdeel van het proces en kan je dus niet achterwege laten. Want pas daarna kan je lichaam zich optimaal openen voor de hogere frequenties van kosmische energieën.
Bij de start van de organisatie werd besloten om na oktober 2007 alleen nog Shamballa Basic te erkennen als workshop voor beginners. Bovendien werden alle workshops gestandaardiseerd. Zo kan de Shamballa organisatie er voor instaan dat er bij een Shamballa cursus echt kwaliteit geleverd wordt. Maar voor sommigen blijft dat haaks staan op het begrip ‘vrijheid’: dan kan je anderen niet opleggen wat je moet doen, stellen zij.

Voor mij was dit aanleiding om me af te vragen of ik via channeling meer informatie zou kunnen krijgen over vrijheid. Ik richtte me tot Germain, het bewustzijn wat nauw verbonden is met Shamballa en ik vroeg hem: “Wat is vrijheid?”

Dit is het antwoord dat ik kreeg: “Vrijheid is geen losbandigheid, geen ‘laissez faire’ (laat maar waaien), geen respectloos doen waar je zelf zin in hebt. Vrijheid is het in vrijheid afbakenen van grenzen waardoor een ruimte ontstaat waarbinnen iets mogelijk wordt. Zonder die zelfgekozen grenzen en beperkingen kan vrijheid niet eens bestaan.
Een meer bestaat dankzij de begrenzing van haar oevers, anders is het slechts water, dat uitstroomt en opgenomen wordt door de grond. Een in vrijheid gekozen ruimte kan een ruimte in plaats en tijd zijn, zoals bij een workshop; het kan ook de ruimte zijn waarbinnen wordt samengewerkt om iets vorm te geven. Bij deze laatste vorm bestaat altijd het gevaar van niet zelfgekozen, maar door anderen bepaalde grenzen. Het is niet de vrijheid van de ontstane ruimte, die door mensen als belemmering wordt gevoeld, maar de onvrijheid bij het bepalen van de grenzen, die als onvrijheid wordt ervaren. Ik vraag je dit goed te overdenken en tot je door te laten dringen.

Ik, Germain, ben de noodzaak van afbakening in gaan zien aan de hand van wat ik ‘het verwateren van Shamballa’ ben gaan noemen....(hij doelt op het achterwege laten van essentiële aspecten van het energiewerk) ... Ik zeg je met klem dat deze verwatering een veel drastischer en veel dieper ingrijpende beperking is, en daarmee een grotere onvrijheid veroorzaakt, omdat deze beperking ontstaat door onkunde, onbegrip en onwetendheid van de mogelijkheden die Shamballa te bieden heeft.
Voor velen lijkt dit in tegenspraak met de Shamballa regel ‘dat er geen regels zijn’. Ik vraag je daarom deze uitspraak op een dieper niveau te doorvoelen: de oevers zijn de regel, en deze regel schept de ruimte waar geen regels zijn: het water dat zich vrij beweegt. Bewegingen van zon, water, wind en tijd verleggen oevers steeds weer. Maar zonder de oevers geen meer, zonder de vrijwillige beperking geen vrijheid.

Jezelf bewust zijn dat vrijheid grenzen nodig heeft om zich uit te kunnen breiden is een uitgebreid bewustzijn. Van daaruit kunnen grenzen worden verlegd, en je bewustzijn kan zich daardoor nog verder uitbreiden. Maar je zult steeds ervaren dat in de vrijheid van het verleggen van de grenzen, je de grenzen zal erkennen in hun werkelijke waarde: beperking die vrijheid mogelijk maakt.”

De aanleiding was een regeling. Het gevolg was diepe wijsheid over wat vrijheid werkelijk is. That’s life: het gaat niet om de aanleiding, maar om wat we er wijzer van worden.

Onlangs spraken we tijdens een workshop over affirmaties: een bewust uitgesproken en vaak herhaalde zin, waarmee je je bewustzijn beïnvloedt. Daarbij stelde iemand de vraag: “Hoe werken affirmaties eigenlijk?”

Om te begrijpen hoe affirmaties werken, kunnen we het beste kijken naar kristallen. Dat klinkt misschien vreemd, maar toch werkt ons lichaam in principe hetzelfde als een kristal. Met kristal bedoel ik edelstenen, zoals bergkristal, amethyst en dergelijke. Een kristal neemt de energie waarmee het in aanraking komt, via de basis in zich op. Het versterkt de energie door middel van piramidekrachten. Een kristal is opgebouwd uit microscopisch kleine piramides, met een driezijdige basis. Elke piramide stuurt de energie versterkt en geconcentreerd via de top weer naar buiten. Bij een kristal kan je dat bij de bovenste punt waarnemen.
Een kristal houdt een profiel vast van alle energieën waar het mee in aanraking is gekomen. Dat profiel is een herinnering van de frequenties: het trillingsgetal van die energie. Kristallen kunnen duizenden jaren oud zijn, dus ze slaan heel veel ‘herinneringen’ op. De energieën die ze opnemen worden door deze profielen zó omgevormd, dat ze de eerder opgeslagen frequenties steeds weer uitzenden.

Omdat lang niet alle frequenties bevorderlijk zijn voor mensen, is het goed om al deze profielen uit een kristal te halen voor je er mee gaat werken. Het gemakkelijkst kan je dat met de kracht van je gedachten doen. Dat is een affirmatie, waarbij je de intentie hebt dat die opdracht in het kristal terecht komt.
Je kunt dus met gedachtekracht een kristal een opdracht geven. Dat kan zijn om zich van de opgeslagen profielen te ontdoen, maar bijvoorbeeld ook om je te helpen een bepaald doel te bereiken. Vaak wordt een specifiek kristal uitgezocht voor een bepaalde ziekte of kwaal. Dat heeft er mee te maken dat de frequentie waarmee dat kristal van nature werkt, een gunstige invloed kan hebben op het frequentiepatroon van die ziekte. Met een opdracht via affirmatie kan je dat effect nog versterken.

Nu we weten hoe kristallen werken, is het nog de vraag hoe zich dat in ons lichaam afspeelt. Je hebt misschien wel eens gehoord dat ons lichaam voor zo’n 70 % uit water bestaat. Nu denk je bij water niet zo snel aan kristallen, maar wat als water bevriest? Dan zie je ijskristallen: dat is de kristalstructuur van water. Kortom: water is een vloeibaar kristal.
Als we kristallen met gedachtekracht een opdracht geven, komt het kristal in aanraking met een geconcentreerde energiefrequentie. Het kristal neemt dat als een profiel in zich op en blijft die frequentie uitzenden. Omdat water een vloeibaar kristal is, doet water dat ook. Emoto, een Japanse wetenschapper, heeft daarin fantastisch werk geleverd. Water wat blootgesteld was aan een bepaalde gedachte, werd bevroren en via de microscoop werden de kristallen van dat water gefotografeerd. Een paar van deze foto’s kan je bekijken op: www.life-enthusiast.com/twilight/research_emoto.htm. Dan zie je hoe de kristalstructuur van water totaal verandert door de energiefrequentie van een andere gedachte.

Door een affirmatie geef je het water in de cellen van je lichaam dus bewust een bepaald energieprofiel. Je kunt zeggen dat je je lijf dan zo ‘geprogrammeerd’ hebt.
De sfeer in je omgeving heeft invloed: als iemand zich vrij en vrolijk voelt, heeft dat een positiever effect op je humeur dan iemand die steeds klaagt. Een affirmatie zorgt voor een constante sfeer-van-binnen-uit: je voelt je prettiger. Dat is een verandering van je bewustzijn. En dankzij ander wetenschappelijk onderzoek weten we dat als je prettiger voelt, de frequentie van je lichaam hoger wordt.

“Dat betekent, dat als ik bang ben en gedachten heb over mislukken, ik mijn lichaam daarmee programmeer”, concludeerde degene die de vraag gesteld had.
Dat klopt. Dergelijke gedachten komen voort uit eerdere ervaringen en horen in feite niet thuis in de huidige situatie. Het zijn oude energieprofielen, die je als vanzelf opnieuw uitzendt: precies zoals een kristal dat doet.

Daarom ruim je tijdens Shamballa workshops die oude energieprofielen op. Om daarna de frequentie van je lichaam zover te verhogen, dat je boven de frequentie van angst en twijfel uitstijgt. Tot de frequentie zó hoog wordt, dat je van Liefde kan spreken.
Dat maakt de affirmatie: “Ik ben Liefde” zo krachtig.

December is traditiegetrouw de maand waarin je achterom kijkt en de balans opmaakt. Voor je vooruit kijkt en nieuwe plannen maakt,  kan je jezelf de vraag stellen: “Heb ik het afgelopen jaar gedaan wat mijn hart mij ingaf?” Ik kijk nog wat verder terug.

In juli vorig jaar begon ik met deze column over Shamballa, maar het begin ligt bijna een jaar eerder. De opzet was toen om door een interview met John Armitage (Hari Baba) meer zicht te geven in wat Shamballa is. Het lukte niet om dat onder woorden te brengen. Dat was op zich niet zo verwonderlijk. Iedereen die met Shamballa werkt, staat regelmatig met de mond vol tanden als iemand vraagt: “Wat is Shamballa nou precies?”

Vaak zegt een verhaal dan meer, en zo ontstond deze column.

Een evaluatie komt vaak vanzelf. Voor mij is zo’n moment de rit naar huis na een workshop. Dan kijk ik naar wat er is gebeurd en steeds verbaast het me dat de workshop ook deze keer zichzelf weer heeft gemaakt. Het omgaan met elkaar, samen met de energieën is steeds anders. Natuurlijk doe ik een aantal meditaties en activeringen die in die workshop thuishoren om het een Shamballa workshop te laten zijn. Maar als ik terugkijk vallen vooral de bijzondere en onverwachte momenten op. Dieper inzicht; heling als iemand los kan laten wat hem of haar al jaren dwars zit - ik voel het elke keer weer als een cadeautje. De grootste cadeaus zijn misschien wel de momenten dat er een nieuwe activering ontstaat, of een nog eenvoudiger manier om met de energieën te werken. Shamballa leeft en ontwikkelt zich onder je handen. Dat maakt het ook zo moeilijk om te vertellen wat het ‘is’.

In mijn woonplaats staat al jaren een bord, met daarop de tekst “Alles wordt, niets is”. Het zou op Shamballa kunnen slaan. Vaak heb ik, na een workshop waarin zich weer een geheel nieuw aspect ontvouwde, gedacht dat dit toch wel het meest ultieme zou zijn.  Ik kon me dan gewoon niet voorstellen dat er hierna nog iets nieuws zou kunnen komen. Je kent zo’n ‘wauw’ gevoel wel. Vroeger zeiden we op zo’n moment: “Dit is het echt het einde”.

Het is kenmerkend voor ons bewustzijn, dat het op zo’n moment niet verder kijken kan. Maar ontwikkeling gaat door en dat is misschien wel het meest typerend voor het werken met deze energieën: dat er achter elke horizon weer nieuwe verten opdoemen. Door het werken met Shamballa ben ik vooral gaan ervaren dat elk einde altijd weer een nieuw begin betekent. Dat er in wezen geen einde en begin is, maar dat ‘het einde’ slechts een illusie van ons bewustzijn is. Dat ons bewustzijn grenzen nodig heeft om te kunnen groeien - om er vervolgens overheen te kunnen kijken en nieuwe vergezichten te ontdekken.

Ook nu ik meer en meer mijn eigen weg ga, ben en blijf ik Shamballa dankbaar voor dit aspect van vrijheid: bewustzijn wat zich steeds verder uitbreidt en daarmee nieuwe en persoonlijke mogelijkheden voor me schept. Ook bij Shamballa noemen we dat: “In je eigen kracht staan”. Want ieder mens heeft een eigen en unieke taak. Om dat te ontdekken, vorm te geven en uit te dragen is het verder kijken ‘dan je neus lang is’ nog maar het begin. Elke reis begint tenslotte met een eerste stap.

Nu ik terugkijk op anderhalf jaar columns over Shamballa, komt als vanzelf de vraag op, of ik alle aspecten wel benoemd heb. Of ik niks vergeten ben. Maar dan realiseer ik me dat ook dat beweegredenen zijn van mijn bewustzijn wat zich voegt naar de grenzen die het nu hanteert. Dat is de reden dat je morgen weet wat je vandaag hebben laten zitten, en ook waarom je je morgen afvraagt waarom je dat vandaag niet in de gaten had. Bewustzijn groeit, dat is haar aard.

Het was mooi om zo zestien columns lang over Shamballa te kunnen vertellen, en deze vorm was een goed middel. Bij het einde van deze columns opent zich een nieuw begin en een nieuwe vorm. We spreken elkaar weer in 2008.